Sốt phát ban ở trẻ em: nguyên nhân, triệu chứng và cách phân biệt
Sốt phát ban là bệnh lý do virus gây ra, thường gặp ở trẻ nhỏ, đặc biệt là trẻ dưới 3 tuổi, nhưng nhiều ba mẹ vẫn dễ nhầm lẫn với tình trạng sốt thông thường. Do hệ miễn dịch còn non yếu, trẻ là đối tượng có nguy cơ mắc bệnh cao hơn. Huggies sẽ giúp ba mẹ nhận biết các dấu hiệu của sốt phát ban và hướng dẫn cách chăm sóc trẻ đúng cách, để ba mẹ yên tâm đồng hành cùng bé vượt qua giai đoạn này một cách an toàn và khỏe mạnh.
>> Tham khảo thêm:
- Cẩm nang chăm sóc trẻ sơ sinh từ 0-6 tháng tuổi
- Chiều cao cân nặng trẻ 3 tuổi chuẩn
- Các giai đoạn phát triển của bé từ 1 tới 3 tuổi
Sốt phát ban là bệnh gì?
Sốt phát ban ở trẻ thường có biểu hiện sốt cao, sau đó sẽ xuất hiện các nốt ban đỏ trên da, làm cho trẻ mệt mỏi, dễ quấy khóc. Sốt phát ban do một số loại virus gây ra, điển hình là các loại virus sởi, rubella, herpes 6, 7,... Các chủng virus này có khả năng lây lan nhanh giữa người này sang người khác khi tiếp xúc gần với người bệnh. Sốt phát ban thường dễ bị nhầm lẫn với một số bệnh lý khác như viêm da hoặc rôm sảy vì các nốt ban nổi trên da có biểu hiện tương tự nhau.
>> Xem thêm: Từ a-z những điều cần biết về trẻ sơ sinh bị viêm da

Sốt phát ban nổi mẩn đỏ trên cơ thể trẻ (Nguồn: Sưu tầm)
Nguyên nhân gây sốt phát ban ở trẻ em là gì?
Trẻ em với hệ thống miễn dịch chưa hoàn thiện, sức đề kháng kém vì thế dễ bị bệnh. Nguyên nhân gây sốt phát ban ở trẻ em thông thường do virus, các chủng virus phổ biến đó là:
Virus sởi
Khi trẻ có triệu chứng sốt đồng nghĩa với việc virus đã xâm nhập vào cơ thể, triệu chứng sốt sẽ giảm dần khi những nốt ban xuất hiện. Sốt phát ban ở trẻ do virus sởi gây ra sẽ có nốt ban nổi sần trên da xuất hiện ở tai sau đó lan lên mặt và dần dần lan xuống phần dưới cơ thể. Đi kèm là các triệu chứng ho, sổ mũi, chảy nước mắt, bỏ bú,...
>> Tham khảo thêm:
- Cách trị rôm sảy cho trẻ sơ sinh và trẻ nhỏ
- Trẻ bị sốt và nôn: cảnh giác 5 bệnh nguy hiểm
- Trẻ bị nôn không sốt: Nguyên nhân, Bố mẹ cần làm gì?
Virus rubella
Virus rubella cũng là loại virus dễ tấn công hệ miễn dịch non yếu của trẻ, trẻ thường sẽ bị sốt kéo dài 3 ngày nếu nhiễm loại chủng virus này. Các nốt ban sẽ xuất hiện trên mặt và sau đó lan đến xuống chân, ban có màu nhạt và phân bổ dày đặc trên da. Bên cạnh đó trẻ sẽ bị sưng hạch tai, cổ, đau mỏi cơ,...
>> Tham khảo thêm: Trẻ sơ sinh bị nổi mẩn đỏ ở mặt và toàn thân
Virus herpes 6, 7
Sốt phát ban ở trẻ hầu hết là do hai chủng loại virus herpes 6, 7 gây ra. Đây là 2 chủng virus có khả năng lây truyền nhanh chóng từ người sang người khi tiếp xúc gần với người bệnh. Trẻ bị nhiễm virus herpes 6,7 thường ở nơi có đông người như nhà trẻ, trường học.
>> Tham khảo thêm: Vàng da ở trẻ sơ sinh: Nguyên nhân và cách điều trị
Bọ chét, chấy, rận,…
Ngoài các chủng loại virus gây bệnh phổ biến trên thì nguyên nhân gây sốt phát ban ở trẻ là do nhiễm khuẩn do các vết thương của bọ chét, chấy, rận,... gây ra. Môi trường sống không sạch sẽ, vật nuôi không được vệ sinh thường xuyên là điều kiện dễ sinh sôi những loại côn trùng gây bệnh. Các vết cắn của côn trùng sẽ gây ngứa cho trẻ và do đó trẻ có xu hướng cọ sát hay gãi vô tình tạo vết thương hở trên da. Virus sốt phát ban sẽ dễ dàng di chuyển vào máu gây sốt cho trẻ.
>> Xem thêm:
- Trẻ sốt về đêm: Nguyên nhân và cách hạ sốt cho trẻ tại nhà
- Bé bị sốt nhưng vẫn chơi bình thường, khi nào nên đưa đi khám?
- Trẻ ho nhiều về đêm nhưng không sốt: Phương pháp trị dứt điểm
Biểu hiện của sốt phát ban ở trẻ thường gặp
Để các mẹ có thể nhận diện được sớm, chính xác các biểu hiện của sốt phát ban ở trẻ, Huggies xin chia sẻ một số biểu hiện trước, trong và sau khi phát bệnh sau đây:
Trước phát ban
Giai đoạn đầu của triệu chứng bệnh lý này trẻ thường sẽ quấy khóc, có biểu hiện sốt nhẹ hoặc cao trên 38 độ C tùy vào nguyên nhân gây bệnh. Nếu sốt phát ban do sởi sẽ sốt cao kèm các triệu chứng ho, đau họng, chảy nước mũi, mắt đỏ, sưng, bỏ bú sữa,... Trường hợp sốt phát ban do virus rubella trẻ sẽ sốt nhẹ hoặc không sốt.
>> Xem thêm: Chăm Sóc Trẻ Bị Sốt Virus: Mẹ Đã Biết Cách?

Giai đoạn đầu sốt phát ban trẻ thường sốt cao (Nguồn: Sưu tầm)
Trong phát ban
Sau 1 đến vài ngày từ khi trẻ có biểu hiện sốt, các bé sẽ có dấu hiệu hạ sốt, lúc này các nốt ban sẽ bắt đầu nổi trên da. Các nốt phát ban sẽ có màu hồng hoặc đỏ, xuất hiện li ti hoặc theo từng cụm ở vài cùng cơ thể hoặc khắp cơ thể, đi kèm có thể xuất hiện các triệu chứng như tiêu chảy hoặc đi ngoài phân lỏng. Trẻ được chăm sóc đúng cách thì các nốt ban sẽ lặn đi từ 3-5 ngày.
>> Xem thêm: Cách hạ sốt cho trẻ mọc răng đơn giản mẹ có thể thực hiện tại nhà

Phát ban trên cơ thể khi hạ sốt (Nguồn: Sưu tầm)
Sau phát ban
Sau khi phát ban, cơ thể bé dần hồi phục trở lại, tuy nhiên nếu trẻ được chăm sóc tốt các nốt ban sẽ không gây ngứa và không để lại các vết thâm. Nếu chăm sóc không tốt, trẻ có thể bị nhiễm khuẩn và dễ để lại sẹo.
>> Xem thêm: Những triệu chứng sốt xuất huyết ở trẻ em và cách chữa trị

Các nốt ban sẽ dần lặn khi trẻ dần hồi phục (Nguồn: Sưu tầm)
Hình ảnh phân biệt sốt phát ban ở trẻ sơ sinh với các bệnh da liễu khác
Sốt phát ban thường dễ bị nhầm lẫn với các bệnh ngoài da khác vì các biểu hiện bệnh tương tự nhau. Cha mẹ có thể tự phân biệt các dấu hiệu sốt phát ban ở trẻ với các bệnh da liễu bằng cách quan sát các nốt phát ban trên cơ thể trẻ:
Phân biệt sốt phát ban với viêm da cơ địa ở trẻ em
|
Sốt phát ban |
|
|
|
>> Tham khảo thêm: Viêm da dị ứng eczema ở trẻ: Triệu chứng, cách xử lý

Viêm da cơ địa có kích thước nốt ban lớn (Nguồn: Sưu tầm)
Phân biệt sốt phát ban với nốt rôm sảy
|
Sốt phát ban |
Rôm sảy |
|
Các nốt phát ban nổi sần, rải khắp cơ thể |
Nhiều nốt ban nhỏ, màu hồng, mụn nước nhỏ li ti, lấm chấm hoặc mọc từng đám |

Trẻ bị rôm sảy thường có các mụn nước li ti màu hồng (Nguồn: Sưu tầm)
Phân biệt sốt phát ban với chàm sữa ở trẻ em
|
Sốt phát ban |
|
|
|
>> Tham khảo thêm: Dinh dưỡng khi bé bị viêm da dị ứng

Chàm sữa xuất hiện một vùng nhỏ trên có thể trẻ (Nguồn: Sưu tầm)
Phân biệt sốt phát ban và sởi
Các nốt phát ban do bệnh sởi ở trẻ (Nguồn: Sưu tầm)
Xem thêm: Cứt trâu ở đầu trẻ sơ sinh (viêm da tiết bã) do đâu? Cách trị cứt trâu an toàn, hiệu quả
| Sốt phát ban | Sởi |
|---|---|
|
|
Hướng điều trị sốt phát ban ở trẻ nhỏ
Sốt phát ban ở trẻ em phần lớn lành tính và có thể tự khỏi sau vài ngày nếu được chăm sóc đúng cách. Tuy nhiên, nếu do virus Rubella gây ra, bệnh có thể gây biến chứng nghiêm trọng cho bé nên ba mẹ cần theo dõi tình trạng của bé sát sao trong giai đoạn này.
Khi thấy trẻ có dấu hiệu sốt kèm nổi ban, cha mẹ nên đưa trẻ đến cơ sở y tế để được thăm khám. Việc chẩn đoán sớm giúp xác định đúng nguyên nhân và có hướng điều trị phù hợp, hạn chế các biến chứng của sốt phát ban.
Hiện chưa có thuốc đặc trị sốt phát ban do virus, nên hướng điều trị chủ yếu là làm giảm triệu chứng. Thuốc hạ sốt như Paracetamol thường được dùng để giúp trẻ dễ chịu hơn trong thời gian sốt. Tùy vào tình trạng của trẻ, bác sĩ có thể chỉ định xét nghiệm máu hoặc kiểm tra thêm để xác định loại virus gây bệnh. Việc này giúp đưa ra phác đồ điều trị chính xác và an toàn cho trẻ nhỏ.
Trẻ cần được nghỉ ngơi nhiều, uống đủ nước để tránh mất nước do sốt. Cha mẹ nên cho trẻ ăn các món mềm, dễ tiêu, bổ sung vitamin và khoáng chất để hỗ trợ quá trình hồi phục. Phụ huynh không tự ý cho trẻ dùng kháng sinh vì sốt phát ban thường do virus gây ra, không phải do vi khuẩn. Chỉ dùng kháng sinh nói riêng và bất kỳ loại thuốc cho bé nói chung khi có chỉ định rõ ràng từ bác sĩ nếu có dấu hiệu nhiễm trùng kèm theo.
Trong quá trình chăm sóc tại nhà, cha mẹ cần theo dõi sát thân nhiệt, biểu hiện ăn ngủ và tình trạng phát ban trên da của bé. Nếu trẻ sốt cao không hạ, bỏ bú, li bì hoặc có biểu hiện bất thường, cần đưa đi bệnh viện ngay.
Xem thêm:
- Mẹo trị ho cho trẻ nhỏ,: Trẻ bị ho nên ăn và kiêng ăn gì?
- Trẻ sơ sinh lười bú, bú ít: Nguyên nhân và cách xử lý
Chăm sóc trẻ bị sốt phát ban như thế nào tốt nhất?
Việc điều trị khi trẻ bị sốt phát ban là điều hết sức quan trọng, cha mẹ có thể tham khảo một số phương pháp sau:
- Thường xuyên theo dõi nhiệt độ và can thiệp hạ sốt cho trẻ: Cho trẻ uống thuốc hạ sốt paracetamol hoặc thuốc khác theo chỉ định của bác sĩ với liều lượng phù hợp cho trẻ. Nới lỏng quần áo, mặc quần áo thoáng mát để hạ nhiệt cho trẻ để tránh sốt cao dẫn đến co giật. Chườm ấm cho trẻ không quá 10 phút mỗi giờ.
- Bù nước, chất điện giải cho trẻ khi sốt cao: Trẻ sốt cao sẽ dẫn đến tình trạng mất nước, mất điện giải do tiêu chảy, nôn mửa. Cha mẹ nên cho trẻ uống nhiều nước mỗi ngày, sử dụng dung dịch bù nước và điện giải Oresol theo chỉ định của bác sĩ.
- Thông mũi, trị ho nếu trẻ ho nhiều, chảy nước mũi nhiều: Các mẹ nên dùng nước muối pha loãng để vệ sinh mũi cho trẻ, giúp mũi thông thoáng, hô hấp dễ dàng hơn. Nếu trẻ ho nhiều các mẹ nên tham khảo bác sĩ thuốc để giảm ho cho bé.
Ngoài ra nên giữ không gian phòng bé thông thoáng, sạch sẽ giúp bé phục hồi nhanh chóng hơn. Thường xuyên theo dõi tình trạng sốt của trẻ sau khi can thiệp các biện pháp hạ sốt và bù nước. Nếu có chuyển biến nặng hơn cần đưa trẻ đến cơ sở y tế gần nhất để điều trị.
>> Tham khảo thêm:
- Nhiễm Trùng Da Ở Trẻ Sơ Sinh: Dấu Hiệu, Nguyên Nhân, Cách Xử Lý
- Cách hút mũi cho bé an toàn tại nhà bố mẹ cần biết
- Cách hút mũi cho bé an toàn tại nhà bố mẹ cần biết
Mẹo dân gian tắm lá cho trẻ phát ban mau khỏi
Trẻ sốt phát ban tắm gì?
Khi trẻ bị sốt phát ban, ngoài việc chăm sóc theo hướng dẫn của bác sĩ, nhiều phụ huynh cũng áp dụng mẹo dân gian tắm lá để giúp bé giảm ngứa, dịu da và hỗ trợ hồi phục tốt hơn. Nhiều nghiên cứu đã ghi nhận một số loại thảo dược chứa hoạt chất sinh học có khả năng giảm viêm và chống oxy hóa nhẹ, rất thích hợp cho làn da đang tổn thương do phát ban.
Một số loại lá phổ biến thường dùng để tắm cho trẻ bị sốt phát ban gồm:
- Lá kinh giới: Trong y học cổ truyền, kinh giới có tính ấm, vị cay, thường dùng để giải cảm, tiêu viêm. Tinh dầu trong lá có khả năng làm dịu da, giảm ngứa và hỗ trợ kháng khuẩn nhẹ.
- Lá ngải cứu: Tinh dầu trầu không chứa hoạt chất có tính kháng khuẩn mạnh. Khi được đun lấy nước tắm, loại lá này có thể giúp hạn chế sự phát triển của vi khuẩn trên da, giảm nguy cơ bội nhiễm.
- Khổ qua rừng (mướp đắng rừng): Có tính mát, được dân gian dùng để thanh nhiệt, giải độc. Tắm nước khổ qua giúp làm dịu các nốt ban và hỗ trợ giải nhiệt từ bên ngoài.
>>>Xem thêm:
- Trẻ sơ sinh bị ho có đờm, khò khè thì phải làm sao?
- 10 Cách tăng sức đề kháng cho bé khỏe mạnh, phòng ngừa ốm vặt
Cách tắm lá cho trẻ phát ban
Bước 1: Chọn loại lá phù hợp
Các loại lá như kinh giới, ngải cứu, trà xanh, trầu không hoặc khổ qua rừng thường được dùng vì có đặc tính sát khuẩn nhẹ, làm mát da và hỗ trợ kháng viêm. Tuy nhiên, khi dùng lá để tắm cho bé, mẹ nên chọn lá tươi, sạch, không bị sâu bệnh và rõ nguồn gốc để đảm bảo an toàn.
Bước 2: Làm sạch và nấu nước lá đúng cách
- Rửa sạch lá nhiều lần dưới vòi nước, có thể ngâm với nước muối loãng khoảng 10–15 phút để loại bỏ bụi bẩn, vi khuẩn.
- Đun sôi lá với nước trong khoảng 10–15 phút để chiết xuất tinh chất có lợi, rồi pha loãng với nước sạch để có nhiệt độ nước phù hợp cho bé.
Lưu ý nhiệt độ nước tắm: Nhiệt độ nước phù hợp để tắm cho bé là nước ấm nhẹ, mẹ có thể kiểm tra bằng tay hoặc thử lên mặt trong cổ tay, nếu thấy ấm dễ chịu thì có thể dùng để tắm cho bé. Tránh cho bé tắm bằng nước nguội hoàn toàn khi trời lạnh.
Bước 3: Tắm đúng cách:
- Trước khi tắm toàn thân, mẹ nên thử nước lá lên vùng da nhỏ (như mặt trong cánh tay) để kiểm tra xem bé có phản ứng kích ứng hay không.
- Không tắm cho bé quá lâu, chỉ tắm khoảng 5–10 phút. Nên tắm trong phòng kín gió, lau người và thay quần áo ngay sau khi tắm.
Những trường hợp không nên tắm lá cho bé
- Trẻ đang sốt cao (≥ 38,5°C), ớn lạnh hoặc mệt lả.
- Trên da có vết thương hở, trầy xước, nhiễm trùng.
- Trẻ có tiền sử dị ứng với các loại thảo dược.
- Khi bé đang điều trị bằng thuốc đặc trị da liễu, ba mẹ nên tham khảo ý kiến bác sĩ trước.
Lưu ý: Tắm lá chỉ nên được coi là biện pháp hỗ trợ, không thay thế cho điều trị y tế. Nếu thấy bé có các biểu hiện bất thường như phát ban lan nhanh, ngứa dữ dội, bỏ bú, sốt cao liên tục hoặc mệt mỏi kéo dài, ba mẹ hãy đưa bé đi khám sớm để được điều trị đúng cách.
Khi nào sốt phát ban ở trẻ cần được điều trị tại bệnh viện?
Sốt phát ban ở trẻ thường sẽ tự khỏi sau vài ngày chăm sóc và điều trị tại nhà. Tuy nhiên nếu trẻ vẫn sốt và kèm các triệu chứng sau mặc dù đã dùng các biện pháp hạ sốt và bù nước thì nên đưa trẻ đến bệnh viện:
- Sốt cao trên 39 độ C, có dấu hiệu ngủ li bì khó đánh thức hoặc xuất hiện các cơn co giật.
- Tình trạng phát ban không có hiệu tiến triển tốt sau 3 ngày, bé có hệ miễn dịch yếu, bỏ bú sữa.
- Trẻ sơ sinh và trẻ 6 tháng tuổi trở xuống, trẻ có dấu hiệu mất nước do tiêu chảy, da khô, tiểu ít.
Bác sĩ sẽ thăm hỏi các thông tin về tiền sử bệnh và các triệu chứng đã xuất hiện để đưa ra các chẩn đoán và phương pháp điều trị. Các xét nghiệm có thể được chỉ định để xác định kháng thể chống lại sốt phát ban ở trẻ. Các phương pháp điều trị hiện nay nhằm điều trị để hạ sốt, bù nước và bù điện giải cho trẻ. Ibuprofen và Acetaminophen là hai loại thuốc thường được dùng để điều trị sốt phát ban ở trẻ nhiều nhất. Và tùy theo mức độ bệnh của trẻ bác sĩ sẽ có thêm các chỉ định khác nếu cần thiết.
Bác sĩ Nguyễn Phước Mỹ Linh chia sẻ:
![]()
![]()
>> Tham khảo thêm:
- Viêm tai giữa ở trẻ sơ sinh và trẻ nhỏ: dấu hiệu và cách điều trị
- 30+ Thực đơn ăn dặm cho bé 6 tháng tăng cân, đủ chất
Câu hỏi thường gặp về “sốt phát ban ở trẻ nhỏ”
Sốt phát ban ở trẻ có ngứa không?
Thông thường, sốt phát ban không gây ngứa. Tuy nhiên, khi ban bắt đầu bay, một số trẻ có thể ngứa nhẹ hoặc khó chịu. Ba mẹ nên giữ da bé khô thoáng, tránh gãi để hạn chế trầy xước và nhiễm trùng.
Trẻ em sốt phát ban uống thuốc gì?
Hiện chưa có thuốc đặc trị sốt phát ban. Việc điều trị chủ yếu là giảm triệu chứng:
- Dùng thuốc hạ sốt Paracetamol khi trẻ sốt trên 38,5°C (đúng liều theo cân nặng)
- Cho trẻ uống nhiều nước, bú sữa đầy đủ
- Không tự ý dùng kháng sinh nếu không có chỉ định của bác sĩ
Sốt phát ban ở trẻ em bao lâu thì khỏi?
Sốt phát ban thường tự khỏi sau 3 – 7 ngày. Trẻ sẽ sốt trong vài ngày đầu, sau đó hạ sốt và nổi ban, ban bay dần thì trẻ hồi phục hoàn toàn nếu được chăm sóc đúng cách.
Trẻ bị phát ban sau sốt cần kiêng gì?
Khi trẻ bị phát ban sau sốt, ngoài việc chăm sóc đúng cách để cơ thể nhanh phục hồi, cha mẹ cũng nên lưu ý một số điều nên kiêng để tránh làm tình trạng của trẻ nặng hơn:
- Tránh gió, nước lạnh: Mẹ không tắm nước lạnh cho bé, tránh gió lùa, giữ ấm cơ thể.
- Kiêng đồ bí da: Mặc đồ thoáng, mềm, thấm hút tốt.
- Không ra nơi đông người: Giữ bé ở nơi sạch sẽ, hạn chế tiếp xúc lây nhiễm.
- Luôn giữ da khô ráo: Tắm nước ấm, tắm nhanh, lau khô kỹ.
>> Tham khảo thêm:
- Tã cho bé là gì? Tổng hợp các loại tã bỉm phù hợp cho bé hiện nay
- Trẻ sơ sinh nên dùng miếng lót hay tã dán? Loại nào phù hợp cho da bé?
Huggies là thương hiệu tã bỉm lâu đời được bố mẹ toàn cầu tin dụng. Các sản phẩm miếng lót sơ sinh hoặc tã bỉm newborn mỏng nhẹ, mềm mại và thoáng khí để tránh làm hăm da hay trầy xước làn da non nớt của bé luôn được ưu tiên lựa chọn. Hiện nay, các sản phẩm của Huggies đang được rất nhiều mẹ tin dùng, bởi không chỉ mềm, mỏng mà còn thông thoáng, tã thấm hút tốt, giúp mông bé luôn khô ráo, sạch sẽ và dễ chịu. Một số sản phẩm Huggies đang được các mẹ đánh giá cao với nhiều ưu điểm nổi bật như MIẾNG LÓT SƠ SINH HUGGIES SKIN PERFECT, TÃ QUẦN CAO CẤP HUGGIES ®️PLATINUM NATUREMADE, TÃ QUẦN HUGGIES TRÀM TRÀ TỰ NHIÊN , MIẾNG LÓT SƠ SINH HUGGIES DRY TRÀM TRÀ đang có nhiều ưu đãi, được bố mẹ chọn lựa là người bạn đáng tin cậy trong những năm đầu đời của bé.
